თსუ-ის და სტუ-ის გაერთიანების პროექცია „ერთი ფაკულტეტი-ერთი ქალაქის“ პრინციპის კონტექსტში

 

თსუ-ის და სტუ-ის გაერთიანების პროექცია „ერთი ფაკულტეტი-ერთი ქალაქის“ პრინციპის კონტექსტში

 

„განათლების რეფორმის“ ფარგლებში დაანონსდა „ერთი ფაკულტეტი-ერთი ქალაქის“ პრინციპის ამოქმედება. ამ პრინციპს შემდგომაც არაერთხელ გაესვა ხაზი „რეფორმის“ კონტექსტში, მათ შორის თსუ-ს და სტუ-ს გაერთიანების კონტექსტში. „ერთი ფაკულტეტის“ ბუნდოვანანებიდან გამომდინარე მოგვიანებით დაკონკრეტდა, რომ მიმართულებები და პროგრამები იგულისხმებოდა. როგორც გაცხადდა მიდიოდა მუშაობა პროგრამების დადარებაზე ამ პრინციპის ასამუშავებლად.

ზემოთთქმულიდან გამომდინარე, საჯაროდ არსებული მონაცემები იძლევა გარკვეული ანალიზის შესაძლებლობას არსებული პროგრამების უნივერსიტეტებში გადანაწილების შესახებ. შესაბამისდ, 2025 წლის მისაღები გამოცდების შედეგები და საბაკალავრი პროგრამებზე ჩარიცხვა გამოვიყენე მონაცემების სახით, რომლითაც გაანალიზდა არსებული პროგრამები.

თბილისში 4 მულტიპროფილური სახელმწიფო უნივერსიტეტია (თსუ, სტუ, ილიაუნი, სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი) ამ 4 უნივერსიტეტში 2025 წლის მისაღები გამოცდების შედეგად საბაკალავრო და ქართულ ენაში მომზადების ერთწლიან  პროგრამებზე ჩაირიცხა 14298 სტუდენტი. სწორედ ამ ოთხი უნივერსიტეტის პროგრამებზე სტუდენტების გადანაწილებაა განხილული:

ამ ოთხი უნივერსიტეტის პროგრამები დასახელებიდან გამომდინარე მრავალფეროვანია, რაც ართულებს ზუსტ დაჯგუფებას, ხშირად იდენტურ პროგრამებს ოდნავ განსხვავებული დასახელება აქვთ ან პროგრამის დასახელება სხვადასხვაა, მაგრამ შინაარსი იდენტური პროგრამის სამეცნიერო დისციპლინიდან გამომდინარე, ამიტომ მოხდა პროგრამების შედარებით მსხვილ დისციპლინებად დაჯგუფება. დაჯგუფებამ შესაძლოა მცირედი უზუსტობა გამოიწვიოს, რადგან მასში განთავსებული პროგრამა ბოლომდე ზუსტად არ ასახავდეს ამ დისციპლინას, თუმცა მთლიანობაში ეს ცდომილება საერთო მაჩვენებლებთან შედარებით უმნიშვნელოა.

 

ცხრილი 1. 2025 წლის მისაღები გამოცდების შედეგად სტუდენტთა გადანაწილება უნივერსიტეტებსა და პროგრამებზე/დისციპლინებზე

დისციპლინა	თსუ	ილიაუნი	სტუ	სოხუმი	სულ
სულ:	6115	3829	3576	778	14298
ბიზნესი / ეკონომიკა /მენეჯმენტი/ ტურიზმი	1699	1243	528	78	3548
ჰუმანიტარული მეცნიერებები	1065	515	25	202	1807
სამართალი	900	350	210	140	1600
ქართულ ენაში მომზადების პროგრამა/ინტეგრაციის მომზადება	585	361	336	86	1368
სოციალური მეცნიერებები	581	480	79	63	997
საერთაშორისო ურთიერთობები / პოლიტიკა / ქვეყანათმცოდნეობა/პოლიტიკური მეცნიერებები	299	390	147	46	882
სიცოცხლისა და დედამიწის მეცნიერებები / აგრო	224	117	670	19	1030
ზუსტი მეცნიერებები	190	45	35	3	273
კომპიუტერული მეცნიერებები და IT	189	58	317	17	581
მედიცინა და ჯანდაცვა	118	3	2	0	123
მასწავლებლობა / დაწყებითი განათლება	85	50	0	120	255
სხვადასხვა	80	82	182	0	344
ხელოვნება და დიზაინი	60	94	59	0	213
ელექტრო/ელექტრონიკა/ენერგეტიკა/ტელეკომი	40	9	280	0	329
სამოქალაქო ინჟინერია / არქიტექტურა / გეოდეზია	0	32	580	0	612
სხვა ინჟინერია და ტექნოლოგიები	0	0	126	4	130

 

მონაცემები აჩვენებს, რომ ამ 4 მულტიპროფილურ უნივერსიტეტში დომინანტურია ბიზნესის ადმინისტრირების, ეკონომიკის, მენეჯმენტის, ტურიზმის გაერთიანებული მიმართულება, რასაც მოსდევს პოპულარობისთ სამართლის, სოციალური და პოლიტიკური მეცნიერებების და ჰუმანიტარული მეცნიერებების პროგრამები. პროგრამებში უნივერსიტეტის ხვედრითი წილი განსხვავებული მიმართულებების მიხედვით. სამშენებლო, საინჟინრო, ტექნიკურ, ტექნოლოგიურ და კომპიუტერულ მიმართულებებში დომინირებს სტუ. ბიზნესის, სოციალურ-პოლიტიკური მეცნიერებების თსუ-ს და ილიაუნის მეტი დომინაცია მეტ-ნაკლებად თანაბარი გადანაწილებით, ხელოვნების და დიზაინის მიმართულებაც ანალოგიურად ხასიათდება. ჰუმანიტარულ მეცნიერებებშიც თსუს, ილიას დომინაცია, ხოლო სოხუმის უნივერსიტეტი მასწავლებელთა განათლების მიმართულებით ლიდერობს და ჰუმანიტარულ მეცნიერებებშიც მნიშვნელოვანი ხვედრითი წილი აქვს. დეტალებისთვის იხილეთ გრაფიკი 1.

 

თსუ-ს და სტუ-ს დაანონსებული გაერთიანება ხაზგასმით ხორციელდება „ერთი ქალაქი-ერთი ფაკულტეტის“ პრინციპის მუდმივი ხაზგასმით. პროექცია გაკეთდა გაერთიანების პირობებში როგორი გახდება ამ საბაკალავრო ადგილების გადანაწილება. გაერთიანების პირობებში ილიაუნისა და სოხუმის უნივერსიტეტის ხვედრითი წილი ყველა მიმართულებით/დისციპლინაში უცვლელი დარჩება, თუმცა თსუ+სტუ გაერთიანებით ყველა მიმართულებით ამ გაერთიანებული უნივერსიტეტის დომინაცია გამოიკვეთება. დეტალებისთვის იხილეთ ცხრილი 2.

 

ცხრილი 2. საბაკალავრო ადგილებზე მიღების პროექცია თსუ და სტუ-ს გაერთიანების შემთხვევაში

სულ:	თსუ+სტუ	ილიაუნი	სოხუმი	სულ
ბიზნესი / ეკონომიკა/მენეჯმენტი / ტურიზმი	2227	1243	78	3548
ელექტრო/ელექტრონიკა/ენერგეტიკა/ტელეკომი	320	9	0	329
ქართულ ენაში მომზადების/ინტეგრაციის მომზადება	921	361	86	1368
ზუსტი მეცნიერებები	225	45	3	273
კომპიუტერული მეცნიერებები და IT	506	58	17	581
მასწავლებლობა / დაწყებითი განათლება	85	50	120	255
მედიცინა და ჯანდაცვა	120	3	0	123
საერთაშორისო ურთიერთობები / პოლიტიკა / ქვეყანათმცოდნეობა	446	390	46	882
სამართალი	1110	350	140	1600
სამოქალაქო ინჟინერია / არქიტექტურა / გეოდეზია	580	32	0	612
სიცოცხლისა და დედამიწის მეცნიერებები / აგრო	894	117	19	1030
სოციალური მეცნიერებები	660	480	63	997
სხვა ინჟინერია და ტექნოლოგიები	126	0	4	130
სხვა/უკატეგორიო	262	82	0	344
ხელოვნება და დიზაინი	119	94	0	213
ჰუმანიტარული მეცნიერებები	1090	515	202	1807
სულ:	9691	3829	778	14092

 

 

გაერთიანების შედეგად ყველა მიმართულებაზე რაოდენობრივი დომინაცია სასწავლო ადგილების მიხედვით გაერთიანებულ ამ ორ მსხვილ უნივერსიტეტს ექნება, გარდა მასწავლებელთა განათლების მიმართულებისა, სადაც სოხუმის უნივერსიტეტის დომინაცია ნარჩუნდება. ამ ორი უნივერსიტეტის დომინაცია სხვადასხვა დისციპლინაში 51%-დან 98%-მდე იმერყევებს. დეტალებისტვის იხილეთ გრაფიკი 2.

 

 

 

ამ ორი უნივერსიტეტის გაერთიანების ფონზე „ერთი ქალაქი- ერთი ფაკულტეტის“ პრინციპის დანერგვა რა მიზნებს შეიძლება ემსახურებოდეს, გარდა უკვე განხილული და გაანალიზებული მიზნებისა, მეტ-ნაკლებად თვალსაჩინოა მიღებული პროექციიდან.

 

შენიშვნა: გრაფიკები შექმნილია ხელოვნური ინტელექტის მიერ მიწოდებულ მონაცემებზე დაყრდნობით